مرتضى وفايى
39
تاريخ حديث شيعه ( از آغاز سده چهاردهم هجرى تا امروز ) ( فارسى )
گذاشت . يكى از كتابهاى حديثى ايشان ، من فقه العترة الطاهرة است كه تلفيقى است از دو كتاب بزرگ وسائل الشيعة و مستدرك الوسائل . پيش از اين ، پنج جلد از اين كتاب در مصر به چاپ رسيده « 1 » كه جلدهاى اوّل و دوم اين كتاب در سال 1377 ق ، توسّط دارالعهد الجديد و جلدهاى سوم تا پنجم آن ، در سال 1381 ق ، به وسيلهء دار القومية العربية در قاهره منتشر شده است و مابقى آن ( كه 35 جلد مىشود ) ، در بيروت ، در شُرُف چاپ است . شيخ محمّد تقى قمى ، رئيس دارالتقريب بين المذاهب الاسلاميه در قاهره و نيزبرخى اساتيد ومشايخ الأزهر ، تقريظها ومقدّمههايى براى آن نگاشتهاند ؛ امّا انتشار ساير مجلّدات اين كتاب ، با وجود فضل تقدّمى كه دارد ، « 2 » تاكنون به تأخير افتاده است . نگاهى به زندگى آية اللَّه سيّد محمّد شيرازى وى در سال 1347 ق ، در شهر نجف اشرف متولّد شد و در نُه سالگى همراه پدرش آية اللَّه سيّد مهدى شيرازى به كربلا مهاجرت كرد . وى دروس مقدّمات و عالى حوزه را در محضر جمعى از اساتيد بزرگ حوزه ، از جمله پدر بزرگوارش ، آية اللَّه سيّد هادى ميلانى ، آية اللَّه شيخ محمّد رضا اصفهانى ، سيّد زين العابدين و شيخ جعفر رشتى گذراند . ايشان در 25 سالگى ، اولين كتاب فقهى خود را تأليف كرد . آية اللَّه
--> ( 1 ) . براى اطلاعات بيشتر ، ر . ك : زندگى آية اللَّه العظمى بروجردى ، ص 160 - 161 ؛ الموجز الجامع ( قائمة تفصيليةلمؤلفات الإمام الشيرازى ) ، ص 123 - 134 . ( 2 ) . در ميان معاصران ، پيش از آيةاللَّه سيدمحمّد شيرازى ، تنها دو تن را مىشناسيم كه به جمعآورى تمامىاحاديث شيعه اقدام كردند : يكى ميرزا فضلعلى بن عبدالكريم ايروانى ( 1287 - 1339 ق ) ، معروف به « صفاى تبريزى » است كه در اواخر دورهء قاجار ، ملّاباشىِ آذربايجان بود و از كتابش حدائق العارفين - كه جامع احاديث كتب اربعه ، الوافى ، وسائل الشيعة ، مستدرك الوسائل و بحار الأنوار ، و نيز آيات متناسب با ابواب بود - ، فقط جلد نخست آن ( العقل والجهل ) در تبريز ، به چاپ رسيد ( ر . ك : ريحانة الأدب ، ج 3 ، ص 450 ) . ديگرى آية اللَّه ميرزا محمد شريف عسكرى تهرانى ( 1281 - 1371 ق ) است كه مستدرك بحار الأنوار را نوشت ؛ امّا ظاهراً موفق به چاپ آن نگرديد ( ر . ك : الذريعة ، ج 21 ، ص 4 و 86 ؛ مرآة الشرق ، ج 1 ، ص 382 ) . متأسفانه از نسخههاى دستنوشتِ اين دو اثر ، فعلًا اطلاعى در دست نيست .